Vitaminen voor ouderen: wat is belangrijk?

Een gevarieerd voedingspatroon levert meestal de meeste vitaminen en mineralen die het lichaam nodig heeft. Toch kunnen de voedingsbehoeften veranderen naarmate we ouder worden. Ook eetlust, medicijngebruik, gezondheid en tijd die iemand buiten doorbrengt, kunnen invloed hebben op de voedingsstatus. Daarom vragen veel mensen zich af welke vitaminen voor ouderen extra aandacht verdienen.

Er is niet één supplement dat voor iedereen geschikt is. Welke aanvulling nodig is, hangt af van de persoonlijke situatie. Hieronder leest u welke voedingsstoffen vaak ter sprake komen en wanneer het verstandig is om advies te vragen.

Vitamine D: extra aandacht op oudere leeftijd

Vitamine D helpt het lichaam calcium op te nemen en speelt een rol bij het behoud van sterke botten en spieren. De huid maakt vitamine D aan onder invloed van zonlicht, maar dat gebeurt minder goed naarmate mensen ouder worden. Ook komt de huid bij sommige ouderen minder vaak buiten.

In Nederland geldt voor bepaalde groepen een advies om dagelijks vitamine D te slikken. Dat geldt onder meer voor mensen vanaf 70 jaar en voor mensen met een donkere of bedekte huid. De aanbevolen hoeveelheid kan per groep verschillen. Controleer daarom het actuele advies van het Voedingscentrum of overleg met uw huisarts of apotheker.

Vitamine B12: opname kan lastiger worden

Vitamine B12 is belangrijk voor de aanmaak van rode bloedcellen en een goede werking van het zenuwstelsel. De vitamine zit van nature vooral in dierlijke producten, zoals vlees, vis, eieren en zuivel. Bij sommige ouderen wordt vitamine B12 minder goed opgenomen uit voeding. Dat kan bijvoorbeeld samenhangen met veranderingen in de maag of het gebruik van bepaalde medicijnen.

Een tekort kan uiteenlopende klachten veroorzaken, zoals vermoeidheid, tintelingen of problemen met het geheugen. Zulke klachten kunnen ook andere oorzaken hebben. Laat ze daarom beoordelen door een arts in plaats van op eigen initiatief langdurig hoge doseringen te nemen. Een bloedonderzoek kan helpen om te bepalen of er sprake is van een tekort.

Andere vitaminen en mineralen

Ook andere voedingsstoffen zijn belangrijk voor een goede gezondheid, waaronder calcium, foliumzuur en vitamine C. Meestal kunnen deze via een gevarieerd eetpatroon worden binnengekregen. Calcium zit bijvoorbeeld in zuivel en bepaalde verrijkte plantaardige producten. Groente en fruit leveren onder andere vitamine C en foliumzuur.

Wie weinig eet, een beperkt dieet volgt, moeite heeft met kauwen of slikken, of een aandoening heeft die de opname van voedingsstoffen beïnvloedt, loopt mogelijk meer kans op tekorten. Bespreek zulke omstandigheden met een huisarts, diëtist of apotheker.

Helpt een multivitamine?

Een multivitamine is geen vervanging voor gevarieerde voeding en is niet automatisch nodig zodra iemand ouder wordt. Een supplement kan in bepaalde situaties nuttig zijn, maar de samenstelling en dosering zijn belangrijk. Sommige supplementen bevatten hoge hoeveelheden van bepaalde vitaminen of mineralen. Die kunnen schadelijk zijn, vooral bij langdurig gebruik of in combinatie met medicijnen.

• Neem niet meer dan de aanbevolen dosering.
• Gebruik geen verschillende supplementen tegelijk zonder de etiketten te controleren.
• Vraag advies aan een arts of apotheker als u medicijnen gebruikt of een chronische aandoening heeft.
• Laat aanhoudende klachten onderzoeken; ga er niet vanuit dat ze door een vitaminetekort komen.

Voeding blijft de basis

Een gezond voedingspatroon bestaat uit voldoende groente en fruit, volkorenproducten, eiwitrijke voedingsmiddelen en passende hoeveelheden zuivel of verrijkte alternatieven. Voldoende drinken en regelmatig bewegen zijn eveneens belangrijk. Lukt het niet om genoeg of gevarieerd te eten, bespreek dat dan met uw huisarts of een diëtist. Samen kunt u bekijken of aanpassingen in de voeding of een supplement passend zijn.

Samengevat

Vitamine D en vitamine B12 verdienen bij ouderen vaak extra aandacht, maar niet iedereen heeft dezelfde behoefte. Een supplement is vooral zinvol wanneer daar een reden voor is, zoals een officieel advies, een aangetoond tekort of een verhoogd risico. Vraag bij twijfel persoonlijk advies en kies niet zomaar voor een hoge dosering.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Neem bij klachten of vragen over supplementen contact op met uw huisarts, diëtist of apotheker.

9 tips voor ouderen: voldoende vitamines en veilig supplementgebruik

1. Eet dagelijks gevarieerd voor voldoende vitamines.
2. Vitamine D is vaak extra belangrijk naarmate u ouder wordt.
3. Bespreek vitamine D-supplementen met uw huisarts of apotheker.
4. Bij weinig zonlicht kan extra vitamine D nodig zijn.
5. Een tekort aan vitamine B12 komt vaker voor bij ouderen.
6. Laat klachten of vermoedelijke tekorten beoordelen door een arts.
7. Slik niet zomaar hoge doses vitamines.
8. Vraag advies over vitamines bij gebruik van medicijnen.
9. Kies waar mogelijk voor voeding als bron van vitamines.

Eet dagelijks gevarieerd voor voldoende vitamines.

Eet dagelijks gevarieerd om voldoende vitamines binnen te krijgen. Kies bijvoorbeeld uit groente en fruit in verschillende kleuren, volkorenproducten, peulvruchten, noten en eiwitrijke producten zoals vis, eieren of zuivel. Door regelmatig af te wisselen, krijgt u verschillende voedingsstoffen binnen en maakt u van gezonde keuzes een gewoonte.

Vitamine D is vaak extra belangrijk naarmate u ouder wordt.

Vitamine D is vaak extra belangrijk naarmate u ouder wordt. Het lichaam maakt deze vitamine aan onder invloed van zonlicht, maar dat gaat op latere leeftijd minder efficiënt. Vitamine D ondersteunt de opname van calcium en helpt de botten en spieren sterk te houden. Of een supplement voor u nodig is, hangt onder andere af van uw leeftijd en persoonlijke situatie. Vraag bij twijfel advies aan uw huisarts of apotheker en volg de actuele aanbevelingen van het Voedingscentrum.

Bespreek vitamine D-supplementen met uw huisarts of apotheker.

Bespreek het gebruik van vitamine D-supplementen met uw huisarts of apotheker. Zij kunnen rekening houden met uw leeftijd, gezondheid, voeding en eventuele medicijnen en adviseren of een supplement nodig is en welke dosering bij u past. Zo voorkomt u dat u onnodig of te veel vitamine D inneemt.

Bij weinig zonlicht kan extra vitamine D nodig zijn.

Bij weinig zonlicht maakt het lichaam minder vitamine D aan, omdat de huid deze vitamine onder invloed van zonlicht produceert. Vooral ouderen kunnen daardoor extra aandacht nodig hebben voor hun vitamine D-inname. Of een supplement nodig is en welke dosering passend is, hangt af van onder meer uw leeftijd en persoonlijke situatie. Volg het actuele advies van het Voedingscentrum of vraag uw huisarts of apotheker om advies.

Een tekort aan vitamine B12 komt vaker voor bij ouderen.

Een tekort aan vitamine B12 komt vaker voor bij ouderen, omdat het lichaam deze vitamine soms minder goed uit voeding opneemt. B12 zit onder andere in vlees, vis, eieren en zuivel. Klachten zoals vermoeidheid, tintelingen of geheugenproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben. Bespreek aanhoudende klachten daarom met uw huisarts; die kan beoordelen of onderzoek of een supplement nodig is.

Laat klachten of vermoedelijke tekorten beoordelen door een arts.

Heeft u klachten zoals aanhoudende vermoeidheid, tintelingen of spierzwakte, of vermoedt u een vitaminetekort? Laat dit dan beoordelen door uw huisarts. Zulke klachten kunnen verschillende oorzaken hebben en betekenen niet automatisch dat u een tekort heeft. Een arts kan zo nodig onderzoek doen en adviseren of een supplement passend is. Begin liever niet op eigen initiatief met hoge doseringen.

Slik niet zomaar hoge doses vitamines.

Slik niet zomaar hoge doses vitamines. Meer is niet altijd beter: een teveel kan schadelijk zijn en sommige supplementen kunnen de werking van medicijnen beïnvloeden. Houd u aan de aanbevolen dosering en overleg bij twijfel met uw huisarts of apotheker, zeker als u medicijnen gebruikt of een aandoening heeft.

Vraag advies over vitamines bij gebruik van medicijnen.

Gebruikt u medicijnen? Vraag dan uw arts of apotheker om advies voordat u vitamines of andere supplementen gaat nemen. Sommige supplementen kunnen de werking van medicijnen beïnvloeden of bijwerkingen veroorzaken. Neem de verpakking of een overzicht van uw medicijnen mee, zodat u samen kunt nagaan wat veilig en passend is.

Kies waar mogelijk voor voeding als bron van vitamines.

Kies waar mogelijk voor voeding als bron van vitamines. Een gevarieerd eetpatroon met groente, fruit, volkorenproducten, zuivel of verrijkte alternatieven, peulvruchten, noten, vis en eieren levert naast vitamines ook andere belangrijke voedingsstoffen. Supplementen zijn niet altijd nodig en vervangen geen gezonde voeding. Lukt het niet om voldoende of gevarieerd te eten, of twijfelt u over een tekort? Vraag dan advies aan uw huisarts, diëtist of apotheker.