Vitamine D en de zonnebank: een goed idee?

Vitamine D is belangrijk voor sterke botten en tanden en speelt een rol bij de werking van spieren en het immuunsysteem. Zonlicht helpt het lichaam om vitamine D aan te maken. Daardoor vragen sommige mensen zich af of een zonnebank ook kan helpen. Het korte antwoord: hoewel bepaalde zonnebanken vitamine D kunnen laten aanmaken, is de zonnebank daarvoor geen veilige of aanbevolen keuze.

Hoe maakt het lichaam vitamine D aan?

Onder invloed van uv-B-straling maakt de huid vitamine D aan. Hoeveel dat is, hangt onder meer af van het seizoen, het tijdstip, de hoeveelheid onbedekte huid, de huidskleur en de plek waar iemand woont. Achter glas wordt doorgaans weinig vitamine D aangemaakt, omdat glas uv-B-straling grotendeels tegenhoudt.

Geeft een zonnebank vitamine D?

Dat verschilt per zonnebank. Sommige apparaten geven uv-B-straling af, terwijl andere vooral uv-A-straling gebruiken. Uv-A draagt niet op dezelfde manier bij aan de aanmaak van vitamine D. Aan de hand van het uiterlijk van de lamp of de bruiningskleur is niet betrouwbaar te bepalen hoeveel uv-B een apparaat afgeeft.

Zelfs als een zonnebank vitamine D aanmaakt, wegen de risico’s niet op tegen het voordeel. Uv-straling beschadigt de huid en zonnebankgebruik verhoogt het risico op huidkanker. Het kan ook leiden tot vroegtijdige huidveroudering en oogschade. Een bruine teint is bovendien een teken dat de huid op uv-schade heeft gereageerd.

Veiligere manieren om voldoende vitamine D te krijgen

• Voeding: vitamine D zit onder andere in vette vis en wordt in Nederland toegevoegd aan sommige producten, zoals bepaalde margarines en halvarines.
• Supplementen: voor sommige groepen wordt een vitamine-D-supplement aanbevolen. Welke hoeveelheid passend is, hangt af van leeftijd en persoonlijke omstandigheden. Raadpleeg hiervoor de actuele adviezen van het Voedingscentrum of vraag advies aan een arts of apotheker.
• Daglicht: tijd buiten doorbrengen is goed voor het algemene welzijn. Bescherm de huid wel tegen verbranding, bijvoorbeeld met kleding, schaduw en zonnebrandcrème wanneer dat nodig is.

In Nederland is de zon in de wintermaanden vaak niet krachtig genoeg om de huid veel vitamine D te laten aanmaken. Dat betekent niet dat een zonnebank een verstandige oplossing is. Een supplement kan voor mensen die extra vitamine D nodig hebben een veiliger alternatief zijn.

Wanneer is extra vitamine D belangrijk?

De behoefte aan vitamine D kan verschillen. Leeftijd, zwangerschap, huidskleur, weinig buitenkomen en het bedekken van de huid kunnen bijvoorbeeld invloed hebben op de aanmaak. Volg bij twijfel het Nederlandse voedingsadvies en bespreek persoonlijke vragen met een zorgprofessional. Laat vitamine D niet zomaar testen of hoge doseringen gebruiken zonder medisch advies.

Conclusie

Een zonnebank is geen aanbevolen manier om vitamine D aan te maken. Sommige apparaten geven uv-B-straling af, maar de samenstelling en hoeveelheid uv-straling verschillen, terwijl de blootstelling het risico op huid- en oogschade vergroot. Kies bij een verhoogde behoefte liever voor passende voeding en, wanneer aanbevolen, een supplement.

Veelgestelde Vragen over Vitamine D en Zonnebanken

1. Maakt een zonnebank vitamine D aan?
2. Welke zonnebanken geven uv-B-straling af?
3. Is de zonnebank een veilige manier om vitamine D aan te maken?
4. Hoeveel vitamine D maakt een zonnebank aan?
5. Kan ik in de winter vitamine D aanmaken onder de zonnebank?
6. Wat is een veiliger alternatief voor de zonnebank om voldoende vitamine D te krijgen?
7. Heb ik een vitamine-D-supplement nodig als ik regelmatig onder de zonnebank ga?

Maakt een zonnebank vitamine D aan?

Sommige zonnebanken geven uv-B-straling af, waardoor de huid vitamine D kan aanmaken. De hoeveelheid verschilt echter per apparaat; veel zonnebanken geven vooral uv-A-straling. Omdat zonnebankgebruik de huid beschadigt en het risico op huidkanker verhoogt, is het geen veilige of aanbevolen manier om vitamine D te krijgen. Bespreek bij twijfel met een arts of apotheker of een supplement voor u geschikt is.

Welke zonnebanken geven uv-B-straling af?

Welke zonnebanken uv-B-straling afgeven, verschilt per apparaat en type lamp. Veel zonnebanken geven vooral uv-A af, maar sommige lampen zenden ook uv-B uit. Dit is niet betrouwbaar af te leiden uit het merk, het uiterlijk van de lamp of hoe bruin u wordt; controleer de technische specificaties of vraag het na bij de fabrikant of zonnestudio. Gebruik een zonnebank niet om vitamine D aan te maken: uv-straling kan de huid en ogen beschadigen en verhoogt het risico op huidkanker.

Is de zonnebank een veilige manier om vitamine D aan te maken?

Nee, de zonnebank is geen veilige of aanbevolen manier om vitamine D aan te maken. Sommige zonnebanken geven uv-B-straling af, maar de hoeveelheid verschilt per apparaat en de blootstelling aan uv-straling kan de huid beschadigen, huidveroudering veroorzaken en het risico op huidkanker verhogen. Kies liever voor voeding en een vitamine-D-supplement als dat voor u wordt aanbevolen; vraag bij twijfel advies aan uw arts of apotheker.

Hoeveel vitamine D maakt een zonnebank aan?

Hoeveel vitamine D een zonnebank aanmaakt, is niet betrouwbaar in één hoeveelheid uit te drukken: dat hangt onder meer af van de hoeveelheid uv-B-straling van het apparaat, de blootstellingsduur en hoeveel huid onbedekt is. Veel zonnebanken geven vooral uv-A af, dat nauwelijks bijdraagt aan de aanmaak van vitamine D. Omdat uv-straling de huid beschadigt en zonnebankgebruik het risico op huidkanker verhoogt, wordt een zonnebank niet aanbevolen om vitamine D aan te maken; vraag bij twijfel advies over een supplement aan een arts of apotheker.

Kan ik in de winter vitamine D aanmaken onder de zonnebank?

In de winter maakt uw huid in Nederland doorgaans weinig vitamine D aan door zonlicht, maar de zonnebank is geen veilige of aanbevolen oplossing. Sommige zonnebanken geven uv-B-straling af, die de aanmaak van vitamine D kan stimuleren, maar de hoeveelheid verschilt per apparaat en uv-straling verhoogt het risico op huidkanker, huidveroudering en oogschade. Bespreek bij twijfel met uw huisarts of apotheker of een vitamine-D-supplement voor u geschikt is.

Wat is een veiliger alternatief voor de zonnebank om voldoende vitamine D te krijgen?

Een veiliger alternatief is vitamine D uit voeding en, wanneer dat voor u wordt aanbevolen, een supplement. Vitamine D zit onder andere in vette vis en wordt toegevoegd aan sommige margarines en halvarines. Tijd buiten doorbrengen is prettig, maar ga niet onbeschermd zonnen om extra vitamine D aan te maken: bescherm uw huid tegen verbranding. Welke supplementdosering passend is, hangt af van uw persoonlijke situatie; raadpleeg voor advies het Voedingscentrum, uw arts of apotheker.

Heb ik een vitamine-D-supplement nodig als ik regelmatig onder de zonnebank ga?

Regelmatig onder de zonnebank gaan is geen betrouwbare of veilige manier om voldoende vitamine D aan te maken. Zonnebanken verschillen in de hoeveelheid uv-B-straling die ze afgeven, en uv-straling verhoogt het risico op huidkanker en huidveroudering. Of een supplement nodig is, hangt onder meer af van uw leeftijd, huidskleur en hoeveel u buiten komt. Volg het advies van het Voedingscentrum of vraag uw huisarts of apotheker om persoonlijk advies; neem niet zomaar een hoge dosering.