Alle vitamines: wat heeft uw huisdier nodig?

Vitamines zijn voedingsstoffen die het lichaam in kleine hoeveelheden nodig heeft. Ze ondersteunen onder meer de groei, weerstand, stofwisseling, huid, ogen en botten. Welke vitamines een dier nodig heeft, verschilt per diersoort. Een hond heeft bijvoorbeeld andere voedingsbehoeften dan een kat, konijn of cavia.

Een volledig diervoeder dat past bij de diersoort en levensfase bevat doorgaans de vitamines die uw dier nodig heeft. Extra vitamines zijn niet automatisch beter: sommige kunnen bij een te hoge inname schadelijk zijn. Overleg daarom met een dierenarts voordat u supplementen geeft.

Vetoplosbare vitamines

De vitamines A, D, E en K zijn vetoplosbaar. Ze kunnen in het lichaam worden opgeslagen. Daardoor kan een langdurig teveel zich ophopen en gezondheidsproblemen veroorzaken.

Vitamine A

Vitamine A speelt een rol bij het gezichtsvermogen, de huid, de slijmvliezen, de weerstand en de groei. Dieren krijgen deze vitamine via hun voeding. Katten hebben vitamine A in kant-en-klare vorm nodig en kunnen niet voldoende vitamine A maken uit plantaardige bètacaroteen. Geef geen lever of vitamine A-supplementen als extraatje zonder advies: een teveel kan schadelijk zijn.

Vitamine D

Vitamine D helpt het lichaam calcium en fosfor te gebruiken en is belangrijk voor sterke botten. Honden en katten zijn voor hun vitamine D vooral afhankelijk van voeding. Zowel een tekort als een overschot kan problemen met botten en andere organen veroorzaken. Geef daarom nooit zomaar menselijke vitamine D-tabletten aan een dier.

Vitamine E

Vitamine E werkt als antioxidant en helpt cellen beschermen. De vitamine komt onder andere voor in plantaardige oliën, zaden en complete diervoeders. De behoefte kan onder meer samenhangen met de samenstelling van het voer. Gebruik een supplement alleen wanneer daar een goede reden voor is.

Vitamine K

Vitamine K is belangrijk voor de bloedstolling en speelt ook een rol bij de botstofwisseling. De hoeveelheid die een dier nodig heeft, hangt af van de diersoort en het dieet. Geef vitamine K niet op eigen initiatief; bij mogelijke vergiftiging of bloedingsproblemen is direct contact met een dierenarts nodig.

Wateroplosbare vitamines

De B-vitamines en vitamine C zijn wateroplosbaar. Het lichaam slaat de meeste ervan maar beperkt op. Dat betekent niet dat een hoge dosis altijd veilig is: ook wateroplosbare vitamines kunnen bij overmatige suppletie klachten veroorzaken.

Vitamine B1 (thiamine)

Vitamine B1 ondersteunt de energiestofwisseling en de werking van zenuwen en spieren. Het zit onder meer in vlees, granen en compleet diervoeder. Een tekort kan de eetlust, coördinatie en het zenuwstelsel beïnvloeden.

Vitamine B2 (riboflavine)

Vitamine B2 helpt bij het vrijmaken van energie uit voeding en ondersteunt de huid en slijmvliezen. Het komt voor in onder andere vlees, zuivel en volledig diervoeder. Tekorten zijn bij dieren die compleet voer krijgen ongebruikelijk.

Vitamine B3 (niacine)

Vitamine B3 draagt bij aan de energiestofwisseling en een normale werking van huid en zenuwstelsel. Katten hebben een voedingsbehoefte aan niacine en kunnen niet altijd voldoende zelf aanmaken. Een diersoortspecifiek, volledig voer houdt rekening met die behoefte.

Vitamine B5 (pantotheenzuur)

Vitamine B5 is betrokken bij de stofwisseling van vetten, eiwitten en koolhydraten. Het zit in veel verschillende voedingsmiddelen en is daarom aanwezig in de meeste complete diervoeders.

Vitamine B6 (pyridoxine)

Vitamine B6 helpt bij de verwerking van eiwitten en ondersteunt de aanmaak van bepaalde stoffen in het lichaam. De behoefte kan mede afhangen van de hoeveelheid eiwit in het dieet. Een supplement is doorgaans niet nodig bij een passend volledig voer.

Vitamine B7 (biotine)

Biotine ondersteunt onder meer de huid, vacht en stofwisseling. De vitamine komt voor in diverse voedingsmiddelen. Problemen met huid of vacht hebben echter veel mogelijke oorzaken en betekenen niet automatisch dat er een biotinetekort is.

Vitamine B9 (folaat of foliumzuur)

Folaat is belangrijk voor de aanmaak van cellen en bloedcellen. Het komt voor in onder andere groene planten en vlees. De hoeveelheid die nodig is, verschilt per diersoort en levensfase.

Vitamine B12 (cobalamine)

Vitamine B12 is nodig voor de aanmaak van bloedcellen en een goede werking van het zenuwstelsel. Het komt van nature vooral voor in dierlijke ingrediënten. Een tekort kan samenhangen met problemen in de opname of met bepaalde aandoeningen; een dierenarts kan dit onderzoeken.

Vitamine C

Vitamine C werkt als antioxidant en ondersteunt verschillende processen in het lichaam. Gezonde honden en katten kunnen doorgaans zelf voldoende vitamine C aanmaken en hebben meestal geen supplement nodig. Voor sommige andere dieren, zoals cavia’s, is vitamine C wel essentieel via de voeding. Controleer daarom altijd wat voor de betreffende diersoort geldt.

Heeft uw huisdier een vitaminesupplement nodig?

Een dier dat een compleet en passend voer krijgt, heeft meestal geen extra vitamines nodig. Supplementen kunnen soms onderdeel zijn van een behandelplan, bijvoorbeeld bij een vastgesteld tekort of een aandoening die de opname beïnvloedt. De juiste keuze en hoeveelheid hangen af van de diersoort, het gewicht, de leeftijd, de gezondheid en het bestaande dieet.

• Kies voer dat geschikt is voor de diersoort en levensfase.
• Combineer niet zomaar verschillende supplementen of verrijkte voeders.
• Geef geen menselijke vitamines zonder advies van een dierenarts.
• Neem bij klachten zoals verminderde eetlust, sloomheid, huidproblemen of gewichtsverlies contact op met een dierenarts.

Belangrijk: dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen persoonlijk voedings- of medisch advies. De vitaminebehoefte verschilt sterk tussen diersoorten. Laat u bij twijfel adviseren door een dierenarts of voedingsdeskundige voor dieren.

Alle vitamines voor je huisdier: 7 veelgestelde vragen

1. Welke vitamines zijn er en wat doet elke vitamine in het lichaam?
2. Wat is het verschil tussen vetoplosbare en wateroplosbare vitamines?
3. Welke vitamines heeft mijn huisdier dagelijks nodig?
4. Hoe herken ik een mogelijk vitaminetekort?
5. Kun je te veel vitamines binnenkrijgen en wat zijn de gevolgen?
6. Is een vitaminesupplement nodig als mijn huisdier volledig diervoeder krijgt?
7. Welke vitaminesupplementen zijn veilig voor mijn huisdier?

Welke vitamines zijn er en wat doet elke vitamine in het lichaam?

Er zijn 13 vitamines die vaak worden onderscheiden: vitamine A ondersteunt onder meer het gezichtsvermogen, de huid en het immuunsysteem; vitamine B1 helpt bij de energievoorziening en zenuwfunctie; B2 ondersteunt de energiehuishouding en huid; B3 helpt energie vrij te maken uit voeding; B5 is betrokken bij de stofwisseling; B6 helpt bij de verwerking van eiwitten en de aanmaak van bepaalde lichaamseigen stoffen; B7 (biotine) draagt bij aan de stofwisseling en ondersteunt huid en vacht; B9 (folaat) is nodig voor celdeling en de aanmaak van bloedcellen; B12 ondersteunt de aanmaak van bloedcellen en de werking van het zenuwstelsel; vitamine C werkt als antioxidant en is betrokken bij de vorming van collageen; vitamine D helpt bij de opname en benutting van calcium en fosfor; vitamine E beschermt cellen als antioxidant; en vitamine K speelt een rol bij de bloedstolling. Welke vitamines een dier zelf kan aanmaken en hoeveel het nodig heeft, verschilt per diersoort.

Wat is het verschil tussen vetoplosbare en wateroplosbare vitamines?

Vetoplosbare vitamines (A, D, E en K) worden samen met vet opgenomen en kunnen in het lichaam worden opgeslagen. Daardoor kan een teveel zich ophopen en schadelijk zijn. Wateroplosbare vitamines, zoals de B-vitamines en vitamine C, worden meestal minder opgeslagen en het overschot verlaat vaak het lichaam via de urine. Dat maakt hoge doses niet automatisch veilig: geef uw huisdier alleen supplementen na advies van een dierenarts.

Welke vitamines heeft mijn huisdier dagelijks nodig?

Welke vitamines uw huisdier dagelijks nodig heeft, hangt af van de diersoort, leeftijd, gezondheid en voeding. Een volledig diervoeder dat past bij uw dier bevat doorgaans de benodigde vitamines. Honden en katten hebben bijvoorbeeld vitamine A, D, E, K en verschillende B-vitamines nodig; katten kunnen bovendien niet voldoende vitamine A uit plantaardige bètacaroteen aanmaken. Cavia’s moeten vitamine C via hun voeding binnenkrijgen, terwijl gezonde honden en katten die vitamine meestal zelf aanmaken. Geef niet zomaar extra supplementen: een teveel, vooral van de vetoplosbare vitamines A, D, E en K, kan schadelijk zijn. Overleg bij twijfel met uw dierenarts.

Hoe herken ik een mogelijk vitaminetekort?

Een mogelijk vitaminetekort is niet aan één specifiek symptoom te herkennen. Uw dier kan bijvoorbeeld minder eetlust hebben, sloom zijn, afvallen of veranderingen aan de huid, vacht, groei of beweging laten zien. Deze klachten kunnen ook veel andere oorzaken hebben. Neem daarom contact op met een dierenarts als u veranderingen opmerkt; die kan beoordelen of onderzoek nodig is en of de voeding moet worden aangepast. Geef niet op eigen initiatief vitaminesupplementen, want een teveel kan eveneens schadelijk zijn.

Kun je te veel vitamines binnenkrijgen en wat zijn de gevolgen?

Ja, uw huisdier kan te veel vitamines binnenkrijgen, vooral wanneer supplementen worden gecombineerd met volledig diervoeder. Een overschot aan de vetoplosbare vitamines A, D, E en K kan zich in het lichaam opstapelen; te veel vitamine A of D kan bijvoorbeeld schade aan botten en organen veroorzaken. Ook hoge doses wateroplosbare vitamines kunnen ongewenste effecten hebben. Geef daarom geen vitaminesupplement zonder overleg met een dierenarts, die rekening kan houden met de diersoort, voeding en gezondheid van uw dier.

Is een vitaminesupplement nodig als mijn huisdier volledig diervoeder krijgt?

Meestal is een vitaminesupplement niet nodig als uw huisdier een volledig diervoeder krijgt dat past bij de diersoort en levensfase. Zo’n voeding is samengesteld om de benodigde voedingsstoffen te leveren. Extra vitamines kunnen onnodig zijn en bij sommige vitamines zelfs schadelijk worden als uw dier er te veel van binnenkrijgt. Geef daarom alleen supplementen op advies van een dierenarts, bijvoorbeeld wanneer er een vastgesteld tekort of een specifieke medische reden is.

Welke vitaminesupplementen zijn veilig voor mijn huisdier?

Veilige vitaminesupplementen verschillen per diersoort, leeftijd, gezondheid en voeding. Krijgt uw huisdier volledig diervoeder dat bij hem past, dan zijn extra vitamines meestal niet nodig. Geef alleen een supplement dat speciaal voor de betreffende diersoort bedoeld is en overleg vooraf met uw dierenarts, vooral als uw dier medicijnen gebruikt of gezondheidsklachten heeft. Gebruik geen menselijke vitamines zonder advies: sommige ingrediënten of doseringen kunnen schadelijk zijn, en een teveel aan vitamines A en D kan zich bijvoorbeeld ophopen in het lichaam.